MAİL LİSTESİ
Mail listemize üye olarak sitemizdeki yeniliklerden haberdar olabilirsiniz.
 
 SAĞLIK > FAYDALI BİLGİLER > UÇUK NEDİR?
  
Genellikle dudaklarda, ağız-burun çevresinde görülen, kişiye sıkıntı veren küçük yaralar uçuk (herpes labialis) olarak adlandırır. Uçuklara herpes simpleks virüsü olarak adlandırılan bir virüs neden olur. Bu virüs son derece yaygın bir virüstür; insanların neredeyse %90'ı yaşamlarının bir aşamasında bu virüsle enfekte olmuştur ve toplumun yaklaşık %25'inde yılda ortalama iki kez uçuk çıkar.

Uçuğun tekrarlamasına yol açan etkenler nelerdir ?
  
• Ateş, genel sağlık durumunun bozulmuş olması, 
• Başka hastalıklar, örneğin soğuk algınlığı ya da grip gibi diğer virüslerin yol açtığı hastalıklar, 
• Mor ötesi (ultraviole-UV) ışığa, örneğin güneş ışığına maruz kalma, 
• Fiziksel ya da ruhsal stres 
• Aşırı yorgunluk, 
• Menstrüasyon (adet kanaması) 
• Gebelik 
• Lokal travma, örneğin ağız ve diş cerrahisi, traş, dudakların çatlaması, 
• Aşırı sıcak ya da soğuk, 
• Vücudun bağışıklık sistemini baskılayan ciddi hastalıklar ya da ilaçlar,
örn. AIDS, kanser tedavisi...
  
  Bu koşullarda uyanan virüs, sinir boyunca ilerleyerek burun, ağız ve dudakları çevreleyen deriye ulaşır ve hızla çoğalarak uçuk çıkmasına neden olur. Uçuk iyileştiğinde virüs yine sinir hücrelerinde uykuya dalar ve bir sonraki fırsata kadar bekler. Uçuğun çıkacağı bölgede hafif bir kaşıntı, karıncalanma hissi ya da sızı olur. Ne var ki, bu belirtiler kısa sürelidir (süresi birkaç saat ile bir gün arasındadır) ve hastaların neredeyse yarısında bu belirtiler hiç görülmez. Bu evreyi derinin kızardığı, küçük, ağrılı, sıvı dolu kabarcıkların ortaya çıktığı evre izler. Kabarcıkların içindeki bu sıvı milyonlarca virüs içerir ve uçuğu son derece bulaşıcı bir hale getirir.
  
  Yara evresinde sıvı dolu bu kabarcıklar patlayıp birleşerek derin olmayan, geniş, sızıntılı ve son derece ağrılı bir yaraya dönüşür. Yaranın kabuk bağlamasıyla uçuk yavaş iyileşir. Kabuk kuruyup büzüldükçe, ağrılı çatlaklar oluşabilir ve yara kanayabilir. Tedavi edilmeyen uçukların çoğu 8-10 günde iyileşir, ancak yara bölgesi 1-2 gün kızarık kalabilir. Uçuk virüsü son derece bulaşıcıdır. Bir başkasına virüsü bulaştırma riski, kabarcıkların ortaya çıkmasından kabuk oluşumuna dek geçen sürede en yüksektir. Öpüşme ve yakın fiziksel temas, virüsle bulaşmış yiyecek ve içecek malzemelerinin, havluların kullanılması virüsün bulaşmasına neden olur. Ancak, uçuk virüsü bulaştığı nesneler üzerinde yalnızca birkaç saat kalır ve deterjanla kolaylıkla ortadan kaldırılabilir. Kabarcıkların içindeki sıvıyla temas, göz gibi organlarda çok ciddi sonuçlara yol açan enfeksiyonların gelişmesine neden olabilir. Uçuk ataklarının süresinin ve şiddetinin azalması günümüzde uygulanan tedavilerin temelini oluşturur. Mevcut yeni tedavi seçenekleriyle uçuğun her evresinde daha hızlı iyileşmesini ve ağrının geçmesini sağlamak mümkün olabilmektedir. Böylece uçuğun bulaşıcılığı da azaltılmış olmaktadır.